درس گفتار اول: مصالح معماری شعر

مصالح اصلی شعر

برای آفرینش شعر نیاز به ۴ چیز داریم:

• واژه

• موسیقی

• تخیل

• احساس

واژگان شاعرانه

واژگان یا کلمات شاعرانه، مصالح اصلی شعر هستند.
مثل نقاشی که به مدادرنگ و دفتر نیاز دارد، شاعر هم به دایره وسیعی از واژگان نیاز دارد تا کنار هم بچیند و شعر زیبا بسازد.

جمع‌آوری واژگان

واژگان را می‌توان از شعرهای دیگر و متون شاعرانه استخراج کرد.
یک دفتر و خودکار بردارید و هر کلمه‌ی زیبا را یادداشت کنید تا دایره واژگان شما گسترده شود.

نمونه واژگان از شعر شاملو

مثال:

«اشک رازیست/ لبخند رازیست/ عشق رازیست/ اشک آن شب لبخند عشقم بود/ قصه نیستم که بگویی/ نغمه نیستم که بخوانی/ صدا نیستم که بشنوی/ یا چیزی چنان که ببینی/ یا چیزی چنان که بدانی/ من درد مشترکم مرا فریاد کن»

“راز اشک” – “راز لبخند” – “راز عشق” – “لبخند عشق” – “قصه گفتن” – “نغمه خواندن” – “صدا شنیدن” – “درد مشترک” – “فریاد کردن”
این واژه‌ها الهام‌بخش خلق شعر جدید بر اساس احساس خود شما هستند.

تبدیل واژگان به شعر

با تغییر جای واژه‌ها و افزودن واژه‌های خودتان، می‌توان شعری تازه ساخت:
“بغض لبخند من / راز دلتنگی است / بگذار با اشک بگویمت …”

نمونه واژگان از شعر سنتی

از شعر حسین منزوی:

ای یار دور دست که دل می بری هـنوز           

چون آتش نهفته به خـاکـستـری هـنـوز
هر چند خط کشیده بـر آیـیـنه ات زمان                                    

 در چشمم از تمامی خوبان، سـری هـنـوز

“یار، دور دست، دل بردن، هنوز، آتش نهفته، خاکستر، خط کشیدن، آیینه، چشم، خوبان”
با این واژه‌ها می‌توان شعر خودتان را بر اساس احساس و نظم دلخواه ساخت.

اهمیت تعداد واژگان

هرچه تعداد واژگان بیشتر باشد (مثلاً ۵۰۰ تا ۱۰۰۰۰ واژه)، هنگام سرایش شعر راحت‌تر و خلاقانه‌تر می‌توانید آن‌ها را کنار هم بچینید.

اصول کنار هم قرار دادن واژگان

واژگان بدون نظم و اصول تبدیل به شعر نمی‌شوند.
در درس‌های بعدی اصول چیدن واژه‌ها کنار هم برای خلق شعر زیبا آموزش داده می‌شود.

تمرین عملی

• دفتر و خودکار تهیه کنید.

• واژگان شاعرانه را از کتاب‌ها و منابع اینترنتی جدا کنید.

• اگر خواستید، می‌توانید واژگان و ترکیب‌های خود را برای بررسی ارسال کنید.

جمع‌بندی

واژگان شاعرانه پایه و اساس شعر هستند و با تمرین و یادداشت‌برداری مداوم می‌توان خلاقیت و توانایی سرایش شعر را افزایش داد.
با دنبال کردن درس‌های بعدی، یاد می‌گیرید چگونه این واژگان را کنار هم بچینید و شعرهای زیبا خلق کنید.